On the day of my death when my body departsDo not think that I am in pain in this worldبه روز مرگ چو تابوت من روان باشدگمان مبر که مرا درد این جهان باشدDo not mourn for me, and do not say farewell, farewellBecause falling into the trap of demons is the real pityبرای من مگری و مگو دریغ دریغبه دام دیو درافتی دریغ آن باشدWhen you see my corpse, do not lament separation, separationFor me, it will be the time of union and meetingجنازه‌ام چو ببینی مگو فراق فراقمرا وصال و ملاقات آن زمان باشدDo not say goodbye to me as you entrust me to the graveFor the grave is the veil of the gathering of paradiseمرا به گور سپاری مگو وداع وداعکه گور پرده جمعیت جنان باشدWhy do you think it is a loss when you see the settingOf the sun and the moon? It is the time for their riseفروشدن چو بدیدی برآمدن بنگرغروب شمس و قمر را چرا زیان باشدIt may seem like sunset to you, but it is actually sunriseThe grave appears as a prison, but it is the liberation of the soulتو را غروب نماید ولی شروق بودلحد چو حبس نماید خلاص جان باشدWhich seed fell into the ground and did not sprout?Why do you think that your seed, the human, is otherwise?کدام دانه فرورفت در زمین که نرستچرا به دانه انسانت این گمان باشدWhich water jug fell down and did not rise?Why does Joseph’s well complain about the soul?کدام دلو فرورفت و پر برون نامدز چاه یوسف جان را چرا فغان باشدClose your mouth from this side and open it towards the otherFor your cries of “Huwi!” will echo in the realm of the eternal.دهان چو بستی از این سوی آن طرف بگشاکه های هوی تو در جو لامکان باشای عاشقان ای عاشقان امروز ماییم و شماافتاده در غرقابه‌ای تا خود که داند آشناO lovers, O lovers, today we are here, and so are youImmersed in the ocean, only the familiar knows the wayگر سیل عالم پر شود هر موج چون اشتر شودمرغان آبی را چه غم تا غم خورد مرغ هواIf the world is flooded and every wave becomes like a camelWhy should the waterbirds grieve when the bird of the sky is their companion?ما رخ ز شکر افروخته با موج و بحر آموختهزان سان که ماهی را بود دریا و طوفان جان فزاWe have lit our faces with sugar and learned from the waves and the seaJust like the fish that has the ocean and the soul-stirring stormای شیخ ما را فوطه ده وی آب ما را غوطه دهای موسی عمران بیا بر آب دریا زن عصاO Sheikh, give us your robe, immerse us in your waterO Moses of our time, come and strike the sea with your staffاین باد اندر هر سری سودای دیگر می‌پزدسودای آن ساقی مرا باقی همه آن شمThis wind in every corner is brewing a different longingMy longing is for that cupbearer, everything else is yoursدیروز مستان را به ره بربود آن ساقی کلهامروز می در می‌دهد تا برکند از ما قباYesterday the cupbearer snatched the turbans from the intoxicatedToday he offers wine, so we can cast off our cloaksای رشک ماه و مشتری با ما و پنهان چون پریخوش خوش کشانم می‌بری آخر نگویی تا کجاO envy of the moon and Jupiter, hidden among us like a fairyYou lead us joyfully, but tell us, where are you taking us?هر جا روی تو با منی ای هر دو چشم و روشنیخواهی سوی مستیم کش خواهی ببر سوی فناWherever you go, you are with me, O eyes shining brightlyIf you want, take me towards intoxication, if you want, take me towards annihilationعالم چو کوه طور دان ما همچو موسی طالبانهر دم تجلی می‌رسد برمی‌شکافد کوه راKnow that the world is like Mount Sinai, and we are like Moses, seekersWith each revelation, the mountain is rent asunderیک پاره اخضر می‌شود یک پاره عبهر می‌شودیک پاره گوهر می‌شود یک پاره لعل و کهرباOne part becomes green, one part becomes rubyOne part becomes a precious gem, one part becomes ruby and amberای طالب دیدار او بنگر در این کهسار اوای که چه باد خورده‌ای ما مست گشتیم از صداO seeker of His vision, look in this forest of HisO you who have tasted the wind, we have become intoxicated by the soundای باغبان ای باغبان در ما چه درپیچیده‌ایگر برده‌ایم انگور تو تو برده‌ای انبان ماO gardener, O gardener, why are you entangled within us?If we have taken the grapes, it is you who have taken our basket گر زان‌ که نئی طالب جوینده شوی با ماIf you are not a seeker, become one and join usIf you are not a musician, become one and sing with usگر زان که نه‌ای طالب جوینده شوی با ماور زان که نه‌ای مطرب گوینده شوی با ماIf you are not destitute in love, become impoverishedIf you are not a lord, become a servant with usگر زان که تو قارونی در عشق شوی مفلسور زان که خداوندی هم بنده شوی با ماOne candle can ignite a hundred candles in this gatheringWhether you are dead or alive, become alive with usیک شمع از این مجلس صد شمع بگیراندگر مرده‌ای ور زنده هم زنده شوی با ماIt will open your feet and reveal light to youSo that your entire being, like a flower, may blossom with laughterپاهای تو بگشاید روشن به تو بنمایدتا تو همه تن چون گل در خنده شوی با ماStep into the tavern for a moment and behold the living heartsThrow away the silk, become intoxicated in the tavern with usدر ژنده درآ یک دم تا زنده دلان بینیاطلس به دراندازی در ژنده شوی با ماWhen the seed is scattered, it sprouts and becomes a treeIf you grasp this secret, you will be scattered with usچون دانه شد افکنده بررست و درختی شداین رمز چو دریابی افکنده شوی با ماShams Tabrizi speaks with the bud of the heartWhen your eyes open, you will become the seer with usشمس الحق تبریزی با غنچه دل گویدچون باز شود چشمت بیننده شوی با ما زهی عشق، زهی عشق، که ماراست خدایاOh, love, oh, love, how true it is, O GodHow sweet, how good, how beautiful it is, O Godزهی عشق زهی عشق که ما راست خدایاچه نغزست و چه خوبست و چه زیباست خدایاHow warm we are, how warm we are from this love like the sunHow hidden, how hidden, how manifest it is, O Godچه گرمیم چه گرمیم از این عشق چو خورشیدچه پنهان و چه پنهان و چه پیداست خدایاOh, moon, oh, moon, oh, companion of the wineYou have made the soul and the world ecstatic, O Godزهی ماه زهی ماه زهی باده همراهکه جان را و جهان را بیاراست خدایاOh, fervor, oh, fervor, that has stirred the universeOh, work, oh, burden, that is there, O Godزهی شور زهی شور که انگیخته عالمزهی کار زهی بار که آن جاست خدایاThe king of riders has fallen, fallenOh, circle, oh, circle, that has risen, O Godفروریخت فروریخت شهنشاه سوارانزهی گرد زهی گرد که برخاست خدایاWe have fallen, fallen, as if we will not riseWe do not know, we do not know what commotion it is, O Godفتادیم فتادیم بدان سان که نخیزیمندانیم ندانیم چه غوغاست خدایاFrom every corner, a different smoke arisesAgain and again, what a tumult it is, O Godز هر کوی ز هر کوی یکی دود دگرگوندگربار دگربار چه سوداست خدایاThere is no trap, no chain, why are we bound?What bond, what chain, that is standing, O Godنه دامیست نه زنجیر همه بسته چراییمچه بندست چه زنجیر که برپاست خدایاWhat a pattern, what a pattern in the cauldron of heartsIt is strange, it is strange, from above, O Godچه نقشیست چه نقشیست در این تابه دل‌هاغریبست غریبست ز بالاست خدایاBe silent, be silent, until it is revealedFor strangers have taken over, left and right, O Godخموشید خموشید که تا فاش نگردیدکه اغیار گرفتست چپ و راست خدایادر میان عاشقان عاقل مباDo not be wise among lovers, especially in the realm of loveEspecially in love, this ruby robe is uniqueدر میان عاشقان عاقل مباخاصه اندر عشق این لعلین قباFar away are the wise ones from the loversFar away is the scent of the rose garden from the morning breezeدور بادا عاقلان از عاشقاندور بادا بوی گلخن از صباIf a wise one enters, say there is no wayBut if a lover enters, say a hundred greetingsگر درآید عاقلی گو راه نیستور درآید عاشقی صد مرحباThe assembly of sacrifice and strict reasonProfit lies in being a lover, not in calculationمجلس ایثار و عقل سخت گیرصرفه اندر عاشقی باشد وباLove feels ashamed in the presence of rationalityOld age is worthless in the days of the morning breezeننگ آید عشق را از نور عقلبد بود پیری در ایام صباOpen the door, O lovers, faster than the windLife without love is like a desertخانه بازآ عاشقا تو زوترکعمر خود بی‌عاشقی باشد هباShams Tabrizi cannot be captured by reasonPut your hand on your heart and go, oh soul!جان نگیرد شمس تبریزی به دستدست بر دل نه برون رو قالباآمد بهار جان‌ها ای شاخه تر برقص آSpring has come, oh vibrant soul, dance away!Like Joseph’s arrival, rejoice and dance away!Oh king of love, nurturing like a lioness,Oh lion, roar with passion, let the soul of the father dance away!آمد بهار ِ جان‌ها ای شاخ ِ تر به رقص آچون یوسف اندر آمد، مصر و شکر! به رقص آای شاه ِ عشق‌پرور مانند ِ شیر ِ مادرای شیر! جوش‌در رو. جان ِ پدر به رقص آWhen you saw the mace-like curls, like a spinning ball,You cut off your feet and head, dance away without feet and head!چوگان ِ زلف دیدی، چون گوی دررسیدیاز پا و سر بریدی. بی‌پا و سر به رقص آWith a sword in hand, bloodied, he asked me, “How are you?”I said, “Come, for it is good!” He said, “No, it is evil!” Dance away!تیغی به دست، خونی. آمد مرا که: چونی؟گفتم بیا که خیر است! گفتا: نه! شر! به رقص آFrom love, the crown-bearers become like raindrops in His sphere,What matter is there for garments? Oh lovely waist, dance away!از عشق، تاج‌داران در چرخ ِ او چو بارانآن جا قبا چه باشد؟ ای خوش کمر به رقص آOh intoxicated one who has become one with existence,The parchment of annihilation has arrived, for the journey, dance away!ای مست ِ هست گشته! بر تو فنا نبشته.رقعه‌ی فنا رسیده. بهر ِ سفر به رقص آIn hand, the cup of wine, my idol has come on foot,If you are not material, dance away with the masculine king!در دست، جام ِ باده آمد بُت‌ام پیادهگر نیستی تو ماده، ز آن شاه ِ نر به رقص آThe end of war has come, the melody of the harp has arrived,Joseph has emerged from the well, oh ignorant one, dance away!پایان ِ جنگ آمد. آواز ِ چنگ آمدیوسف زِ چاه آمد. ای بی‌هنر! به رقص آHow long will there be promises? And this head, should it remain in prostration?Has separation taken away color and effect? Dance away!تا چند وعده باشد؟ و این سَر به سجده باشد؟هجر اَم ببُرده باشد رنگ و اثر؟ به رقص آWhen will that moment come when someone says to me:“Oh, ignorant one, become annihilated! Oh, knowledgeable one, dance away!”کی باشد آن زمانی، گوید مرا فلانیک‌ای بی‌خبر! فنا شو! ای باخبر! به رقص آOur peacock will emerge and those colors will shine,It will soar with the bird of the soul, without wings and feathers, dance away!طاووس ِ ما درآید و آن رنگ‌ها برآیدبا مرغ ِ جان سراید: بی‌بال و پر به رقص آBlind and crippled is the world, the remedy is seen through Christ,Mary, mother of Jesus, has said: “Oh, blind and crippled one, dance away!”کور و کران ِ عالَم، دید از مسیح، مرهمگفته مسیح ِ مریم: ک‌ای کور و کر! به رقص آHe is the master, the sun of religion, Tabriz is the envy of China,In the spring of His beauty, trees and branches dance away!مخدوم، شمس الدین است، تبریز رشک چین استدر بهار حسنش، شاخ و شجر به رقص